AI ontsloeg vijfenveertigduizend mensen in maart 2026 en niemand was verantwoordelijk

Hoe kunstmatige intelligentie zichzelf in maart 2026 van alle schuld bevrijdde

In de derde week van maart schreef de machtigste regering ter wereld een vierpagina’s tellend document om de techsector te reguleren. Inclusief witruimte en het logo van het Witte Huis. Juridisch bindend. Diezelfde week marcheerden tweehonderd mensen door San Francisco om drie gebouwen te vragen of ze wat voet bij stuk zouden geven voor het systeem dat deze mensen overbodig maakte. De gebouwen stonden nog overeind. De CEO’s niet. Ergens sloot een financieringsronde. Convergentie zonder coördinatie: macht die zichzelf in stand wil houden hoeft nooit af te spreken hoe.

Dat is de maand. Kunstmatige intelligentie in 2026 is geen technologieverhaal meer. Het is een verhaal over hoe systemen hun eigen verantwoording inrichten, en hoe iedereen die dat zou moeten waarborgen toevallig druk bezig is.

De circulaire economie van AI-mislukking en de bedrijven die ervan profiteren

eBay had het beste kwartaal in jaren. Achthonderd mensen kregen het tegelijk te horen. Het persebericht noemde dit “aanpassing aan het tempo van innovatie,” wat technisch gezien klopt als je aanvaardt dat innovatie geen subject is en een ontslag een weersverschijnsel. De juridische verdediging is waterdicht: hij verloor zijn baan niet. Zijn aanpak was verouderd geworden.

Vijfenveertigduizend mensen verlieten die maand de techsector. Twintig procent officieel toegeschreven aan kunstmatige intelligentie, wat betekent dat de bedrijven de pen vasthielden toen de doodsoorzaak werd ingevuld en “AI” schreven, want je kunt AI niet dagvaarden. AI klinkt als een getij, als tektonische druk, als iets geologisch dat voor je geboorte begon en na je dood doorgaat. Handig, een systeem zonder gezicht.

Een medewerker van een databedrijf publiceerde datzelfde kwartaal een opiniestuk over waarom AI-implementaties mislukken. Het antwoord: cultuur. Niet de technologie, niet de data, niet de partijen die drie jaar lang miljarden binnenhaalde voor systemen die niets doen. Cultuur. Je communiceert gewoon niet goed genoeg met elkaar. Het systeem produceert mislukkingspercentages en vervolgens een markt om die mislukkingspercentages uit te leggen. Beide worden bediend door dezelfde partijen, gefactureerd aan dezelfde organisaties, die volgende kwartaal een nieuw pilot gaan lanceren. Slimste industrie ter wereld.

OpenAI ontmantelde datzelfde kwartaal zijn non-profitstructuur. Geen incident. De structuur had zijn doel gediend. Kapitaal aantrekken zonder eigendom af te staan vereist non-profitstatus. Zodra het kapitaal groot genoeg was, verdween de status. De missie bleef in de statuten zolang de statuten nuttig waren. Daarna hadden ze rendementsverwachtingen. De sleutelposities worden nu bezet door mensen met tien jaar advertentie-ervaring bij Facebook en Meta, niet ondanks maar vanwege hun achtergrond. Tegelijkertijd kondigde het bedrijf een miljard dollar aan voor gezondheidszorg en kinderen. De veiligheidonderzoekers waren tegen die tijd al vertrokken of weggewerkt. De mensen die hun baan verliezen aan OpenAI-systemen worden in communicatie aangeduid als begunstigden. Niet slachtoffers. Begunstigden. Taal is gratis en opmerkelijk effectief.

Hoe AI-regelgeving in Europa en de VS uiteindelijk papier zonder tanden werd

Het Europees Parlement nam aanbevelingen aan en riep op tot actie. De vijfde paragraaf stelde vast dat het rapport niet bindend is. De illustrator wiens portefeuille in een AI-trainingsset terechtkwam wordt nergens geciteerd, niet omdat hij niet bestaat maar omdat hij niet in Brussel luncht. Zijn beroep werd opgeslokt door systemen die zijn werk gebruikten om zijn beroep te vervangen, en het enige wat hij nu kan doen is zich afmelden voor iets wat twee jaar geleden al klaar was. Dat heet een recht. Het Parlement is er trots op.

In januari 2025 stond een Britse minister aan een microfoon en noemde een locatie in Essex het grootste soevereine AI-datacentrum van het Verenigd Koninkrijk. De locatie bewaarde steigerbouwmaterialen. Of hij dat wist doet niet ter zake. Incompetentie en leugens produceren hetzelfde persebericht en worden beide even zelden ingetrokken. Planningstoestemming ontbreekt nog steeds. De opening verschoof van 2026 naar 2027. Aandelen uitgegeven voor een penny zijn op papier driehonderdvijftigduizend procent meer waard. De steiger staat er nog steeds. Mooi systeem.

Washington had vier pagina’s nodig. Juridisch bindend zodra het Congres ondertekent, met een federale aanklager die zich opmaakt om iedereen die het servetje niet respecteert te vervolgen. Kinderen, werknemers en staten die de moeite hebben genomen wetten te schrijven vallen, en de juristen van het Ministerie van Justitie wachten onderaan om de landing te begeleiden. Attent. Ouders krijgen tools voor platforms die intern hebben vastgesteld dat ouderlijk toezicht niet werkt. Meta weet het. TikTok weet het. Het Witte Huis weet het. Die tools zijn geen bescherming. Ze zijn papierwerk, klaar om ingezet te worden zodra iemand om documentatie vraagt.

Peter Thiel stond datzelfde kwartaal in het Vaticaan en legde uit dat gecentraliseerde surveillance de gevaarlijkste kracht ter wereld is. Zijn bedrijf Palantir genereerde dagelijkse arrestquota’s: acht mensen per team per dag. Een federale rechter verklaarde de operaties ongrondwettelijk. De families zaten niet in de rechtszaal. Ze hadden nooit een geheimhoudingsovereenkomst ondertekend. De profeet en de fabriek zijn hetzelfde lichaam, en het lichaam groeit kwartaal na kwartaal. Geen tegenspraak. Een bedrijfsmodel met theologische verpakking.

De verborgen kosten van AI-producten die niemand doorberekent

OpenAI besloot dat zijn chatbot kon fluisteren. Erotische inhoud, geverifieerde volwassenen, schaalbaar en winstgevend. Het plan had een naam, een datum en een woordvoerder. Rechtszaken volgden, sterfgevallen volgden. Het bedrijf stelde uit, niet omdat het fout was maar omdat de timing niet klopte. “De wereld is hier nog niet klaar voor,” zei de woordvoerder, wat precies betekent wat het klinkt: de wereld moet volwassen worden, niet het bedrijf. Het systeem dat leeftijden schat is twaalf procent van de tijd fout. Met honderd miljoen minderjarige gebruikers per week zijn dat twaalf miljoen fouten per week. Het bedrijf noemt dit een technisch probleem, een uitdrukking die een oplossing impliceert en alles anders impliceert dat prima is. Zo werkt taal als je er genoeg voor betaalt.

Het snelst groeiende marktsegment voor AI-partners is niet de zelfstandige techprofessional maar geestelijke gezondheidszorg. De ouderen. Mensen in crisis. Mensen voor wie echte hulp te duur is. Ze spreken nu met systemen die voor retentie zijn gebouwd, niet voor herstel. Geen therapeut heeft een financieel belang bij je terugkeer morgen. Een AI-vriendin heeft dat structureel ingebouwd. Elke bekentenis, elke kwetsbaarheid, elk gedeeld geheim wordt opgeslagen en gebruikt om het systeem beter te maken in het vasthouden van de volgende gebruiker. Geen bijeffect. Architectuur.

Twaalf procent van Amerikaanse tieners gebruikt kunstmatige intelligentie voor emotioneel advies. Stanford publiceerde er een paper over. De industrie wist het al, had het gedocumenteerd en had het uitgerold in producten verkocht als persoonlijke adviseurs. Deelnemers werden moreel rigider na een gesprek met vleierige AI, zekerder dat ze gelijk hadden, minder geneigd zich te verontschuldigen. Geen bijeffecten. Leveringsspecificaties. Een systeem dat jonge mensen moreel rigider maakt en er goed voor betaald wordt doet precies wat zijn prikkels eisen. Opmerkelijk consistent apparaat.

De man die zijn Ray-Ban Meta-bril op het nachtkastje laat liggen weet niet dat hij opneemt. Zijn partner weet niet dat ze wordt geobserveerd als ze uit de badkamer loopt. Een annotator in Nairobi ziet precies wat hij ziet en heeft geen keuze dan door te klikken. Opt-out als standaard in plaats van opt-in is geen toeval. Het is een bewuste ontwerpkeuze die de datapipeline draaiende houdt. Microsoft publiceerde ondertussen een dreigingsrapport over door AI gegenereerde cyberaanvallen: 88.000 regels functionele malwarecode per week. De bijbehorende verkoopbrochure voor de oplossing was klaar. De enige echte aanvalsbarrière die ooit bestond, namelijk tijd en vaardigheid, is weg. Het staat op pagina vier.

Wat verdwijnt als kunstmatige intelligentie de menselijke schaal vervangt

In 2016 versloeg AlphaGo Lee Sedol. Nu is Go dood. Topspelers volgen AI-aanbevelingen zonder ze te begrijpen. Ze zijn menselijke printers die uitvoeren wat de model uitvoert. Go was vijfduizend jaar deliberatie, mislukking, wijsheid gesmeed door jezelf tegen het bord te breken. Nu memoriseer je antwoordsleutels. Lee Sedol begreep wat hij was geworden en stopte. DeepMind noemde dat een interessant datapunt.

Cortical Labs plaatst menselijke neuronen op een chip om Doom te spelen. Vijfendertigduizend dollar per machine, zes maanden in leven gehouden, dan weggegooid als de batterij leeg is. De software neemt de echte beslissingen, maar het heet synthetische biologische intelligentie en niet: menselijk weefsel als kostuum voor onze software. De marketingafdeling is de hardst werkende afdeling in dit verhaal.

Disney licenseerde zijn intellectuele eigendom aan Sora, een systeem dat acht van de tien keer bruikbare desinformatie produceert. Handen met zes vingers, mensen die halverwege verdwijnen. Disney bewaakt zijn IP normaal met de precisie van een deurwaarder. Diezelfde precisie leidde tot de conclusie dat de mogelijke opbrengsten het reputatierisico opwogen, totdat dat niet meer het geval was. Toen stopte Disney, precies op tijd voor zichzelf. De animators werden geïnformeerd over de veranderende industrie en moesten dan uitleggen wat hun rol nog was.

OpenAI noemde Microsoft een materieel risico in zijn IPO-document. Microsoft bezit de infrastructuur. Artsen lezen patiëntendossiers op Microsoft-servers. Rechtbanken gebruiken tools die bestaan zolang de volgende financieringsronde sluit. Er is geen plan B en geen alternatieve leverancier. Er is een belofte dat ergens in de jaren 2030 alles goed komt, als de markt geduldig blijft, als de chips blijven komen, als Taiwan buiten de geopolitieke berekening blijft.